Aktaşoğlu’ndan Kıbrıs Barış Harekâtının 46. Yılı Açıklaması

Ödemiş Muharip Gaziler Derneği Başkanı Selahattin Aktaşoğlu Kıbrıs Barış Harekâtının 46. Yılı kapsamında yaptığı açıklamada “Bilindiği üzere tarihte üzerinden 46 sene geçmesine rağmen hala unutulmayan Kıbrıs Barış Harekatı bu anlamlı günde vatandaşların gündemindeki konular arasında yer alıyor. Adadaki Türk vatandaşların uğradığı baskı ve zulmü sona erdirme amacıyla “Ayşe tatile çıksın” parolasıyla gerçekleştirilen bu harekat TSK’nın zorlu şartlarda mücadele ettiği en önemli başarı olarak tarihe yazılmıştır. Peki, Kıbrıs Barış Harekâtı nedir, nasıl planlandı? Kıbrıs Barış Harekâtının 46. yılı kutlanmaktadır.
Kıbrıs Barış Harekâtı, TSK’ye bağlı birlikler olan Lefkoşa-Hamitköy-Gönyeli ve Pınarbaşı bölgelerine hava indirme, Yavuz Plajı’na denizden çıkarma yapmasıyla 20 Temmuz tarihinde başladı. Harekâtın parolası ise “Ayşe tatile çıksın” olarak bildirildi. Ayşe, Cenevre konferansına katılan dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in kızının adıydı. Kıbrıs’ta yapılan darbe, Lefkoşa’daki Türk Büyükelçiliği tarafından şifreli mesajla Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı’na iletildi. 1960 yılında imzalanan Kıbrıs Cumhuriyeti Garanti Antlaşması’nın garantör ülkesi olan Türkiye, bir diğer garantör ülke olan İngiltere ile ortak bir operasyon gerçekleştirmek için durumu görüştü. İngiltere’nin destek vermemesi halinde Türkiye tek başına askeri operasyon gerçekleştirme kararı aldı
16 Temmuz 1974’te Dış İşleri Bakanlığı, ABD ve İngiltere Büyükelçiliklerine durumu bildirdi. Dönemin başbakanı Bülent Ecevit, muhalefet partileri liderleri ile durumu görüldü ve bir gün sonra müzakereler için Londra’ya hareket etti.
Bülent Ecevit önderliğindeki Türk heyeti, dönemin İngiltere başbakanı Harold Wilson, İngiltere Dış İşleri Bakanı James Callaghan ve ABD Dış İşleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco ile Kıbrıs meselesini görüştü. Fakat İngiltere ve ABD, Türkiye’ye destek vermedi. 18 Temmuz 1974’te Türk heyeti Ankara’ya geri döndü. 19 Temmuz 1974’te Kıbrıs’taki durum Genelkurmay Başkanlığı’ndaki komutanlarla görüşüldü ve görüşmenin ardından Bakanlar Kurulu oy birliği ile Kıbrıs’a askeri müdahale kararı alınmıştı.
Temmuz 1974’teki ilk askeri müdahalede Kıbrıs’ın yüzde 3’ü Türk kuvvetleri tarafından ele geçirildi. Kıbrıs’taki Yunan askeri cuntası ve Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki Nikos Sampson görevi bıraktı. Yunanistan’da yönetim sivil iradeye devredildi. Fransa’da 7 yıldır sürgünde olan Konstantin Karamanlis Yunanistan’a geri çağırıldı ve 24 Temmuz 1974’te hükümeti kurdu. Böylece Yunanistan’da 1967’den bu yana süren askeri cunta yönetimi sona erdi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 353 sayılı kararının 5. maddesi kapsamında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere taraflarının, Kıbrıs’ta anayasa düzeninin tekrar kurulması için görüşmelere başlaması gerekiyordu. 25 Temmuz 1974’te Birinci Cenevre Konferansı başladı ve 6 gün sürdü. 30 Temmuz’da Cenevre Antlaşması imzalandı. Üç ülkenin de dış dişleri bakanı Kıbrıs’ta Türk ve Rum olmak üzere iki otonom yönetimin mevcudiyetini kabul etti. Bu sebeple ortaya çıkabilecek sorunları görüşmek için anlaşma sağlandı. İkinci Cenevre Konferansı’nın görüşüleceği 8 Ağustos 1974 tarihine kadar Rum ve Yunan askerlerinin Türk bölgelerinden çekilmeleri gerekiyordu fakat askeri birlikler bu bölgelerden çekilmedi. Türk bölgelerine saldırılar düzenlendi, kuşatıldı ve birçok Türk esir alındı.
8 Ağustos 1974’te İkinci Cenevre Konferansı başladı. Türk heyeti, Kıbrıs’ta coğrafi esasa dayalı federatif devlet kurulmasını önerdi fakat Rum tarafı bu öneriyi reddetti. Türk tarafı, Rum tarafına zaman kazandırmamak ve Türk bölgelerine yapılan saldırıları engellemek amacıyla 14 Ağustos’ta ikinci harekatın başlaması için anlaşmaya vardı. Cenevre’deki görüşmelerden sonuç çıkmayınca dönemin başbakanı Bülent Ecevit, dönemin dış işleri bakanı Turan Güneş’e ”Ayşe Tatile Çıksın” parolasını iletti ve 14 Ağustos 1974 günü saat sabah 04:30’da Kıbrıs’taki Türk birlikleri harekete geçti.15 Ağustos 1974’te Kıbrıs’ın yüzde 38’i ele geçirildi. Rum kuvvetleri bu gelişmeyle beraber geri çekilmek zorunda kaldı fakat geri çekilirken Türk köylerini yaktılar ve insanları katlettiler. Ben bu anlamda Kıbrıs Barış Harekatının 46. Yılında o yıllarda hayatını kaybeden tüm askerlerimize Allahtan bir kez daha Rahmet diliyorum. Ruhları Şad olsun” dedi.
Haber : Turgay Konuralp