Reklam
Reklam
Reklam
Ödemiş Kent Gazetesi

Avrupa futbolu

OKTAY KARAGÖZOĞLU

OKTAY KARAGÖZOĞLU

Avrupa  futbolunda, geçmişine bakıldığında bir tarih vardır.Bu sadece  Avrupa  takımlarında değil, tüm  ülkelerin  geçmişinden günümüze kadar bir futbol tarihi vardır.

1980’de İtalya’da düzenlenen turnuva ise Avrupa Futbol Şampiyonası’nda format anlamında tam bir çehre değişikliği yarattı. Finallere katılmaya hak kazanan 8 takım ve iki grup ile başlanan turnuva gruplarda ilk sırayı alan takımları doğrudan finalde, ikinci sırayı alan takımlar ise finalin ardından 3.’lük 4.’lük maçına çıktılar.

Finalin ismi Batı Almanya ve Belçika’ydı. Öte yandan bu turnuva Avrupa Futbol Şampiyonası tarihine ‘tüm maçların aynı ülkede oynandığı ilk turnuva’ olarak geçti. Tüm maçlar İtalya’da gerçekleştirildi. Roma’da oynanan finalde Batı Almanya Belçika’yı 2-1 mağlup ederek tarihine ikinci Avrupa Şampiyonluğunu taşıdı ve kupaya uzandı. Gol kralı ise KlausAllofs oldu

İlki 1960 yılında yapılan Avrupa Futbol Şampiyonası Fransa’da düzenlendi. Turnuvaya aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 16 ülke katıldı. Türkiye elemelerdeki 1. turda Romanya’yı 2-0 yendi ama rövanşta 3-0 yenilerek turnuvanın dışında kaldı. Çeyrek finallerin oynandığı turnuvada Çekoslovakya, Fransa, Sovyetler Birliği ve Yugoslavya ilk şampiyonaya katılmaya hak kazandılar. İspanya, diktatör Franco’nun emriyle, Sovyetler Birliği ile oynaması gereken çeyrek final maçlarından çekilince, Sovyetler Birliği çeyrek finali maç yapmadan geçti.

Şampiyonanın final maçında Sovyetler Birliği ve Yugoslavya mücadele ettiler. Paris’teki ParcdesPrincess Stadı’nda oynanan ve 17.966 seyircinin izlediği final maçını uzatmalar sonunda 2-1 kazanan Sovyetler Birliği ilk Avrupa Şampiyonu oldu. Bu karşılaşmada Sovyet kaleci Lev Yaşin kurtarışları ile yıldızlaşırken, Yugoslavya’nın golünü kaydeden Milan Galic art arda 10 milli maçta gol kaydeden tek futbolcu olarak tarihe geçti; Galic’in bu rek1960 yılındaki final four sistemi 1964 yılında da uygulandı. Önce ön eleme turları ve çeyrek final maçları oynandı, ardından yarı finale kalan 4 takım şampiyonada mücadele etme hakkı kazandılar.

1964 şampiyonası o sıra yaşanan savaş ve politik durumlardan ötürü çok sağlıklı bir turnuva olmadı. Yunanistan’ın Ermenistan’da mücadeleye çıkmak istememesi buna örnek sayılabilir. Final ev sahibi ekip İspanya ile Sovyetler Birliği arasında oynandı. İspanya Madrid’deki finalde Sovyetler Birliği’ni 2-1 mağlup ederek mutlu sona ulaştı. oru halen kırıAvrupa Futbol Şampiyonası 1968’den sonra isim değiştirdi. Turnuva UEFA’nın yönetimine girdi ve UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası olarak adlandırıldı. Bu yıl ile birlikte turnuvanın formatı da değişti. Turnuvaya katılan takım sayısı artırıldı. Turnuvaya katılan takımlar 8 gruba ayrıldı. Grupları ilk iki sırada bitiren takımlar birbirleriyle karşılaştı ve ardından çeyrek finale kalan takımlar çift maç usülü mücadele ettiler.

1968’de turnuvanın sonunda kupaya uzanan takım finale ev sahipliği yapan ekip olacaktı. Roma’da düzenlenen finalde İtalya’nın rakibi Yugoslavya’ydı. Turnuvanın değişen formatı ve rövanş usülü karşılaşma ‘final’ için de geçerliydi. Finalin ilk maçı 1-1 berabere bitti. Final aynı yerde iki gün sonra oynandı. İkinci maçta İtalya 2-0 kazanarak Avrupa Şampiyon  olan  ve 1972 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası’nda final Belçika’da oynandı. O yıllarda Dünya Futbolu’nda tam anlamıyla bir Batı Almanya üstünlüğü vardı. Turnuvaya damgasını vuran isim Batı Almanya’ya Sovyetler Birliği ile oynanan final maçında 2 gol birden atan GerdMüller’di. Finalde Yugoslavya’yı sahadan silen Batı Almanya, maçı 3-0 kazanıyor ve turnuvayı 4 gol ile gol kralı olarak tamamlayan GerdMüller bir efsane olarak futbol tarihinde yerini alıyordu. Müller’in yanında bu şampiyonada Franz Beckenbauer de futbolseverler ile tanıştı. Batı Almanya 1970 Dünya Kupası’nı kaldırdıktan sonra Avrupa Şampiyonluğu’nu da elde edince bu alanda Dünya Kupası’nın ardından Avrupa Şampiyonu olan tek takım ünvanını elde etti. onu oldu. Avrupa Futbol Şampiyonası’nın 5. ayağında (1976) final Yugoslavya’da düzenlendi. Oldukça gollü geçen ve maç başına gol ortalaması 4.25 gol olan turnuvada finalde yine son şampiyon Batı Almanya vardı. Batı Almanya’nın rakibi Çekoslavakya’ydı. Çekler turnuva başı hemen hemen hiç şans verilmeyen bir takım olarak gösteriliyordu ve tüm otoriteleri yanılttılar.

Çekler 25. dakikada Batı Almanya karşısında durumu 2-0’a getirmesine rağmen Panzerler’in iki golüne engel olamadı ve şampiyonu penaltı atışları belirledi. Batı Almanya’dan UliHooness’in penaltı kaçırmasından sonra Çekoslavakya’danPanenka topun başına geçti ve Çekler’e kupayı getiren golü kaydetti. Çekoslavakya turnuvanın ilk maçında İngiltere’ye 3-0 yenilerek kötü bir başlangıç yaşasa da ardından oynadığı 9 maçı da kazanarak Avrupa Şampiyonu old1984’de ev sahibi Fransa’ydı. Bu bir anlamda da Fransa’nın büyük efsanesi MichelPlatini’nin Avrupa Futbolu’na damgasını vurması için de büyük bir fırsattı. 1980 İtalya’da oynanmayan ‘yarı final’ maçları 1984 Fransa Avrupa Futbol Şampiyonası ile tekrar geri döndü. 8 takımın elemelerden sonra finallere katılma şansı yakaladığı turnuvada, gruplarda ilk sırayı alan takımlar diğer grubun ikincisi ile bir yarı final müsabakasına çıktılar.

Paris’te düzenlenen finalde rakipler Fransa ve İspanya’ydı. Ev sahibi ekip İspanya’yı finalde 2-0 mağlup ederek tarihinde ilk kez bir Avrupa Şampiyonluğu’na uzanırken, final maçında frikikten golünü atan Platini turnuvayı 9 gol gibi rekor bir rakam ile kapattı ve gol kralı oldu. Turnuvada Platini her maçta gol kaydetmiş iki maçta ise Fransa adına hat-trick yapmıştı. 1992’de İsveç’te düzenlenen turnuva ise politik anlamda çok konuşuldu. Sovyetler Birliği’nin Bağımsız Devletler Topluluğu olarak ayrılmasından sonra turnuvaya Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Ermenistan, Moldova ve Tacikistan’dan gelen futbolcular ile kurduğu karma bir kadro ile ‘Bağımsız Devletler Topluluğu’ adı ile katıldı.

O dönem Yugoslavya’da yaşanan iç savaş ise elemelerden sonra finallere katılma hakkı kazanan Yugoslavya’nın turnuvaya girmesini engelledi. Yugoslavya’nın yerine şampiyonaya Danimarka katıldı. UEFA Danimarka’nın kupaya katılacağını turnuvanın başlamasına 11 gün kala açıkladı. Danimarkalılar 11 günlük hazırlığın ardından ilk maçlarına çıktılar. Final Göteborg’da Danimarka ve Almanya arasında oynandı. Turnuvaya sonradan katılma şansı yakalayan Danimarka, Almanya’yı 2-0 mağlup ederek sürpriz bir şekilde Avrupa Şampiyonu oldu.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
TARİHİN TAKIMLARI - 13 Kasım 2021
- 20 Ekim 2021
- 14 Ekim 2021
- 23 Eylül 2021
- 18 Eylül 2021
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ