Reklam
Reklam
Reklam
Ödemiş Kent Gazetesi

YAŞAR GÜNAYDIN

YAŞAR GÜNAYDIN

Birgi’de sosyal yaşam içerisinde yılın yarısını kaplayan bir göç kültüründen de bahsetmek gerekir, hatta bu yukarı mahalle ve aşağı mahalle olarak da sanki bir çizgiyle ayrılmıştır; bir taraf daha kırsal ve yaylacı (yazları dağlara ve yaylalara, kestane ormanlarına göç eder), diğer taraftaki aşağı mahalleli ise çarşılı ve bahçecidir (yazları incir bahçelerine göç eder). Yaylaları bir başka güzeldir Birgi’nin; Kemer, Yılanlı, Ovacık, mutlaka vakit ayırın pişman olmazsınız, bahçeler özellikle incir hasadına hazırlıkla vakit geçirilen “İrimağzı” bölgesinde yoğunlaşmıştır, özellikle meydanındaki kahveye uğrayıp, çayınızı yudumlarken bu sene incir (yöresel ağızla yemiş) hasadının nasıl olacağını (ürün çok olur mu, kaliteli olur mu, kaç para eder) sormayı unutmayın, hadi yaşamın içerisine girin.

Birgi’nin ritüelleşmiş bir takım adetlerinden bahsetmeden olmaz: İmam Birgivi (halk arasında dede denmekte) ziyaret mahallinde uzun yıllardır bir “adak” geleneği sürdürülmekte, daha önce ziyaret edip dilekte bulunanlar, dilekleri kabul olunduğunda eş, dost ve köylülerini alıp adak kesimi için (buradaki resmi görevli kasaba kestirilmekte) tekrar gelmekte ve kesilen adak ya etraftakilere dağıtılmakta ya da burada bulunan mesire yerinde pişirilip yenmekte. Yörede yoğun bir şekilde “hayır” geleneği mevcuttur: Hayır aslında bir ikramdır;  kimi zaman lokma, kimi zaman kar helvası, kimi zaman gevrek (simit) dağıtılarak yapılır, özellikle de kandil günleri, bayramlar veya ölenlerin ardından belirli günlerinde (7’si, 52’si, yıl dönümü gibi) yapılmakta. Yine İmam Birgivi ziyaret mahallinde her yıl özellikle Kadir Gecesi sabaha kadar ziyaret, ibadet ve hayır geleneği sürmektedir. Bir diğer ritüel ise; bayram öncesi arife günleri mezarlık ziyaretlerinde mezar başlarına mersin çalısı dikip, su dökmek şeklindedir. Hayır ne kadar insana dağıtılırsa o kadar makbuldür, hadi sıraya girin ve nefis lokmaların tadına varın, ha öyle bir tane değil bol kepçe bir torba verilecektir, Allah kabul etsin…

Birgi’yi özel kılan bir diğer sosyal gerçek ise lakap geleneğidir: Bu lakaplar kimi zaman sülalenin tanınan bir büyüğünün adı olur “hüseynlerin memedi”, kimi zaman soyadları kullanılır “demirlerin memedi”, kimi zaman da kişiye özel ya fiziksel, ya da sosyal bir özelliğinden yola çıkılarak kullanılır “koca burunlu memed”. Yaşlılarla sohbet ederken lakapları sorun, ardından ismini sorun ve bildiği adaşlarını sıralamasını rica edin, ne kadar çok ve ilginç lakap olduğunu fark edeceksiniz.

Efsaneler bir başka rengidir Birgi’nin; kral kızı, gazi emir, göktaşı, küp uçuranlar, kırk kızlar, kızıl paşa ve daha niceleri… Birgi’nin efsanelerini Behiç Galip Yavuz hocamızın “Birgi” isimli kitabından okumayı ihmal etmeyin, ya da yaşayanlara sorun birkaçını bilen çıkacaktır, çayınızı içerken kendinizi efsanelerin yaşandığı dönemlerde de hayal etmeyi unutmayın…

Yöre ağzı oldukça özgündür Birgi’nin, artık Ödemiş ağzı denilen bu lehçe ziyaretçileri ilk anlarda biraz zorlayabilir iletişim kurarken, ama bir süre sonra keyfine varılır, hatta mizahi bir hal bile alır ve yaşattığı doğallığın tadı çıkarılır. Özellikle yaşlılarla sohbet edin, ki lehçenin güzelliğine varın, ha bir de nereden mısır alabileceğinizi sormayı unutmayın.

Son olarak Birgi’yi başka bir çok yerden daha özel kılan değerlerden bahsedersek (özetle): Coğrafi konumu, açık hava müzesi denecek kadar esere sahip olması, 3 önemli uygarlığın izlerini hala taşıyor olması, rakım farklılığına sahip olmasıyla birlikte zengin ürün yelpazesi ve florası, başka çok az yerde bulunabilen özgün ve korunmuş mimarisi, verdiği yoğun yaşanmışlık hissi (5 bin yıllık kesintisiz yaşam), bir zamanlar başkentlik yapmış olması, efe kültürü, Bozdağ ve Gölcükle birlikte oluşturduğu müthiş destinasyon, bülbül sesleri ve efsaneleri ve ve….

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
- 15 Ekim 2021
- 8 Ekim 2021
- 2 Ekim 2021
Gazi Umur Bey - 24 Eylül 2021
- 17 Eylül 2021
- 28 Ağustos 2021
- 8 Temmuz 2021
- 18 Haziran 2021
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ