Reklam
Reklam
Reklam
Ödemiş Kent Gazetesi

2. EVLİYA BEY MEDRESESİ

MEHMET TOP

MEHMET TOP

Yeri Medrese, Hoşap’ın merkezinde, Gevirhan Mezarlığı’nın doğu tarafında yer almaktadır. Medresenin güneyinde Süleyman Bey Kümbeti bulunmaktadır. Tarihçesi Medresenin daha önceleri üzerinde bulunan kitabesi C. Yazıcıoğlu tarafından tesbit edilerek Türkçe okunuşuyla yayınlanmıştır. Kitabede tarih yoktur. Yalnız medreseyi Mahmudi Evliya Bey’in yaptırdığı anlaşılmaktadır. Bugün mevcut olmayan bu kitabeden başka, yapıyı tarihlemede yardımcı olacak tarihi belge veya vakfiye bulunamamıştır. Yazıcıoğlu, a.g.e, s.7. 99 Zeynel Bey’in oğlu olan Evliya Bey Hoşap’ta yaptırdığı köprü ile tanınmaktadır. E. Çelebi’nin 1655 yılında Van Karahisar’ının yöneticisi olarak bahsettiği Evliya Bey, 1671 tarihinde Hoşap köprüsünü yaptırmıştır. E. Çelebi, a.g.e., s.626. Evliya Bey’in yaşadığı döneme bakarak medrese, XVII. yy. III. çeyreği içinde yapıldığı tahmin edilmektedir. 2.3. Kitabe İki satır halinde Arapça olarak yazılmış kitabenin metni şöyledir: Kadbenâhasenenhasînâzâtı burcu âliyaRâicitevfîki Ahmet nesli Halid Evliya Türkçe Anlamı: (Bu medreseyi) Âli burcun (kalenin) sahibi ve Hazreti Peygamber’in övdüğü Halid neslinden Evliya (Bey) sapasağlam olarak yaptırdı. Medrese, dıştan 20.50 x 19.50 m. ölçülerinde bir alana oturmaktadır. Yapıyı avlunun doğu ve batısına yerleştirilen hücrelerle güneyindeki sekizgen planlı mescit ve bunun doğusunda yanyana iki oda meydana getirmiştir, Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı avlu, 13.80 m. x 4.70 m. ölçülerindedir. Avluya kuzey cephenin ortasından ve güney taraftan birer kapı ile girilmektedir. Kuzeyde avlu duvarı yıkılmış olduğundan kapının durumu belirlenememiştir Güney duvarında mescitin batısındaki kapı, içten düz atkı taşlı, dıştan sivri kemerle çevrilidir). Medrese hücreleri, mescit ve güneydoğu köşedeki koridor doğrudan avluya açılmaktadır. Avlunun kuzeydoğu köşesine 1.50 m. genişliğinde, dama çıkışı sağlayan 6 basamağı sağlam üst kısmı yıkılmış bir merdiven yerleştirilmiştir  Medresenin batı kanadında üç hücre yer almaktadır. Bu hücreler, ölçüleri birbirinden az farklarla değişen kareye yakın birer plana sahiptir. Üzerleri içten beşik tonozla, dıştan düz toprak damla örtülmüştür. Kanadın, duvar kalınlıkları 0.90 m. – 1.10 m. arasında değişmektedir. Güneydoğu köşelere açılan hücre kapıları, içten sivri kemerle, dıştan düz atkı taşıyla kapatılmıştır. Hücrelerin doğu, kuzey ve güney duvarlarına birer dolap nişi açılmıştır. Bu nişler, zeminden itibaren farklı yüksekliklerde ortalama 0.50 x 0.60 x 0.40 m. ölçülerinde kareye yakın açıklıklardan ibarettir. Hücrelerden üçüncüsü güney ve batı, diğerleri ise batı duvarına açılmış mazgal pencerelerle aydınlatılmıştır. Hücrelerde ocak nişi bulunmamaktadır. Medresenin doğu kanadı da üç hücreden oluşmaktadır. Bunlar 3.00 x 5.40 m. ölçülerinde dikdörtgen birer plana sahiptir. Her üç hücrenin de kapıları avluya açılmaktadır. Duvarlarından doğudakinin 3.00 m., kuzeydekinin 2.40 m., diğerlerinin 1.50 m.’lik kısmı sağlam kalmıştır. Duvarlarının geriye kalan kısmı ve üst örtü tamamen yıkılmıştır. Bir belirti bulunmamasına rağmen hücreler beşik tonozla örtülmüş olmalıdır. Hücrelerin doğu duvarlarına açılmış mazgal pencereler vasıtasıyla içlerinin aydınlanması sağlanmaktadır. Birinci ve ikinci hücrenin kuzey, üçüncü hücrenin güney duvarının ortasında ocak nişleri açılmıştır. Ocaklar, yarım yuvarlak girinti şeklinde, üstten taş çatkıyla son bulmaktadır. Duvarların değişik yerlerine farklı yüksekliklerde açılmış nişler genelde 0.60 m. x 0.50 m. x 0.55 m. ölçülerindedir. Bunlardan başka ikinci ve üçüncü oda arasında 1.20 m. genişliğinde bir açıklık vardır. Doğu ve kuzey duvarı 1.50 m., diğerleri 1.10 m. kalınlığındadır. Duvarların içten sıva ile kaplı olduğu kalan izlerden anlaşılmaktadır. Doğu kanadın güneyine, batıdan mescit duvarına bitişen ve aradaki koridordan geçilen yan yana iki oda daha yerleştirilmiştir. Bu odalara geçişi sağlayan koridor, batı taraftan avluya açılmaktadır. Koridorun uzunluğu 7.70 m., batı tarafı 0.80 m., doğusu 1.25 m. genişliğindedir. Koridor’un doğu duvarının ortasına bir mazgal pencere, kuzey duvarı üzerine de bir dolap nişi açılmıştır. Güneydoğu köşede yer alan odalar aradaki 0.65 m. kalınlığında bir duvarla birbirinden ayrılmıştır. Batıdaki oda, kuzey ve güneyden 2.80 m., doğudan 4.40 m., batıdan da 3.90 m. uzunluğunda dikdörtgene yakın bir plana sahiptir. Doğudaki oda da kuzey ve güneyden 2.60 m., doğudan 4.70 m., batıdan da 4.40 m. ölçülerindedir. Odalara kuzey duvarına açılmış kapıdan girilmekte güney duvarlarındaki mazgal pencerelerle içerisi aydınlatılmaktadır. Duvarlardan arada olanı 0.60 m., diğerleri 1.00 m. kalınlığındadır. Duvarların üst kısımları ve örtü tamamen yıkılmıştır.Avlunun güneyinde eksenden 2° batıya dönük olarak yerleştirilmiş mescit, içten ve dıştan sekizgen planlı olarak yapılmıştır. Mescitin üzeri, bugün büyük bir bölümü yıkılmış kubbe ile örtülüdür. Mescite avlunun doğusuna kaymış, 1.00 m. genişliğinde düz atkı taşla örtülü bir kapı açıklığından girilmektedir. Moloz taş örgülü duvar 1.00 m. Kalınlığındadır.Girişin tam karşısına güney yüze ocak nişi, doğu ve batı yüze pencere, aralara da birer dolap nişi açılmıştır. Mescitin doğu ve batı yüzünde yer alan pencereler 0.70 m. x 0.70 m. ölçülerindedir. Güney yüzdeki ocak, yarım yuvarlak bir girinti oluşturmaktadır. Bunun dışında ara yüzlere açılan dolap nişleri, 0.50 m. x 0.50 m. ölçülerinde simetri göstermektedirler. Ayrıca güney duvarı ile güneybatı duvarının birleştiği köşeye yüzeysel bir mihrab nişi yerleştirilmiştir. Mihrab, kapı, pencere ve nişler, sıva ile yapılmış, taşıntısı az üstten kaş kemer şeklinde son bulan bir çerçeve içerisine alınmıştır. Mescitin duvarları, çamurla sıvanmıştır. Bu sıvanın üzeri kireçle badanalanmıştır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
- 30 Kasım 2021
- 27 Kasım 2021
- 24 Kasım 2021
- 22 Kasım 2021
- 20 Kasım 2021
- 16 Kasım 2021
- 13 Kasım 2021
- 9 Kasım 2021
- 8 Kasım 2021
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ