Reklam
Reklam
Reklam
Ödemiş Kent Gazetesi

MEHMET TOP

MEHMET TOP

Sütuncelerin üst kısmındaki başlıklar, iki kademeli olarak düzenlenmiştir. Yüzeyleri dilimlendirilmiş şekil de, alttan yukarıya doğru armudi biçimde daralıp, bir boğumla belirginleştirilen alt kısımdan üst ikinci kısma genişleyerek geçiş yapmakta ve burası silindir biçiminde yükselmektedir. Dilimlerin her bir yüzeyine ajurla, birer atlamalı nokta bezemeler ve geometrik biçimler işlenmiştir. Bu başlıkların üzerine de alınlığı oluşturan sivri kemer oturtulmuştur.

Sütuncelerin sınırlandırdığı yüzeyin ortasındaki mihrap hücresi yarım daire planlı, l.00 m. genişliğinde ve 0.50 m. derinliğinde tutulmuştur. Kenarlardan hücreyi çerçeveleyen iki bordür üstten üç dilimli kemer oluşturacak şekilde dolanmaktadır. Dıştaki ince bir şerit şeklinde bitkisel süslemeli, içteki ise daha geniş ve yazılarla doldurulmuştur. Üstten iki sıra mukarnasla sonlanan mihrap hücresinin yüzeyinde alçı süsleme izleri Selçuklu devrinden kalmadır. Yine kemer köşelikleri de zengin bitkisel bezemelerle süslenmiştir.

Bunların hemen üzerine sütunce başlıkları hizasına iki şerit yerleştirilmiştir. Boydan boya uzanan bu çeşitlerden altta olanı üzerinde mihrabı yapan usta ismi ile yapım tarihini veren kitabe yer almaktadır. Üsttekine ise, bitkisel bir kompozisyon işlenmiştir. Burada iki sıra halinde düzenlenmiş, simetrik, alttan ve üstten uçları birleşen rumilerle sarılmış yapraklar sıralanmaktadır.    Mihrabın alınlık kısmı, sütunce başlıklarına oturan sivri kemerle kuşatılmıştır. Kemer yüzeyi üçlü olarak düzenlenmiş şeritlerle oluşturulmuştur. Dıştaki ince şerit küçük palmet dizilerinden meydana gelmiş, köşeleri de sınırlandıracak şekilde üstte de devam ettirilmiştir. Ortadaki geniş şeride celi sülüs bir hatla hadis yayılmıştır. Alttaki içe bakan üçüncü şerit yapraklarla zenginleştirilmiştir.

Bu mekanın avluya bakan kuzey cephesini doğu uçtaki taçkapı ile bunu takiben batıya doğru uzanan eyvan şeklindeki tuğladan, sivri kemerli sekiz girinti hareketlendirmektedir. Taçkapı kütlesel olarak dışa ve yukarıya taşıntılı, mukarnaskavsaralı bir girintiye sahiptir. İki kanat yüzeyinde, kemer köşeliklerinde ve üst tepelik kısmında bitkisel motif ve kompozisyonlar ile yazılardan oluşan süslemelere yer verilmiştir. Taçkapı girintisinin ortasına dikdörtgen kapı açıklığı yerleştirilmiştir. Sivri kemerli derin girintiler alttan taş duvarla yükseltilmiştir. Yan kısımlardaki basık kemerli dar açıklıklarla birbirlerine geçilebilmekte; ortalarına açılmış sivri kemerli birer pencere iç mekanı aydınlatmaktadır. Zemin taş duvar şeklinde üzeri tamamen tuğla örgülüdür. Yer yer tuğlaların değişik dizilmeleri ile bir hareketlik sağlanmıştır.

Kare planlı, köşk tipli mescidin kıble duvarı ortasına yerleştirilmiş olan mihrap, 8.25 x 5.55 m. ölçülerinde dikdörtgen görünüşlüdür. Kalan izlerden Selçuklu dönemindeki alçı mihrap üzerine İlhanlı döneminde yapılan bugünkü mihrapta usla kitabesi ile yapım tarihi yer almaktadır. Bu kitabeye göre mihrap, 676 (1277) tarihinde AmeluAbdülmü’min bin Şerefşah el-Nakkaş el-Tebrizî tarafından yapılmıştır. 

Alçı malzeme ile gerçekleştirilen mihrapta, yüksek kabartma ve oyma teknikleri yanında, ajur tekniği de kullanılmıştır. Bu şekilde tüm mihrap yüzeyine zengin alçı işçiliği ile tatbik edilmesi söz konusudur. Buna teknik açıdan mihrabın Önemi artıran bir yan olarak dikkat çekmektedir.            

Duvar yüzeyinden 0.43 m. taşıntılı mihrabın cephe düzenini kenar bordürleri, sütunce, hücre, sivri kemer, alınlık, köşelik ve tepelik oluşturmaktadır. Çerçeve birbirinden ince şeritlerle ayrılmış dört bordürün üzeri iri yapraklarla doldurulmuştur. Ritmik olarak karşılıklı bir tam bir yarım yaprağın kesişerek devam etmesi ile oluşturulmuş kompozisyonun aralarına yine dolanarak devam eden yapraklarla dallar yerleştirilmiştir Ayrıca iri yaprakların yüzeyi de geometrik ve nokta bezemeli desenlere sahiptir. Devamındaki ikinci bordür, ince düz bir alçı şeritle ayrılmış 0.07 m. genişliğinde düz yüzeylidir. Üzeri yine karşılıklı dolanarak birbirine sarılan iri yapraklarla bezenmiştir. Bu yaprakların da yüzeyine geometrik ve nokta bezemeler yapılmıştır

Üçüncü sırada 0.95 m. genişliğinde ana bordür yer almaktadır. Bordür hafif iç bükey kavisli olup, yüzeyini dolduran kompozisyonun esasını içteki kufi yazılardan gelişen ters ve düz üçgenler teşkil etmektedir. Çift örgülü ince çizgilerle oluşturulan üçgenlerin köşelerinde birer çarkıfelek, kenar ortalarında da küçük birer daire yapılmıştır. Bu üçgenlerin içerisi üçer yüzeye bölünerek içlerine, birer palmet yerleştirilmiştir. Hem daireler hem de palmetler üçerli olarak, ortada altı kollu bir yıldızla birleştirilmiştir.

Bunun dışında kalan alt ve üst kısımdaki boşluklar bitkisel motiflerle doldurulmuştur. Bu motifler helezonik, çiftli kıvrık dallı yapraklarla düzenlenmiştir. Ayrıca yaprakların yüzeyine nokta bezemeler, dairelerin içlerine de altı köşeli yıldızlar yapılmıştır. Böylece yazı, geometrik ve bitkisel örneklerden zengin ve girift bir şekilde birleşen kompozisyon meydana gelmiştir.

En içteki dördüncü bordur ise, 0.20 m. genişlikte verev biçimde düzenlenmiştir. Yüzeyine celi sülüs kabartma bir hatla Kurandan Muminun suresi 1-13 ayetler yazılmıştır. Yazıların arasına çeşitli bitki süslemeleri yapılmıştır.

Kenar bordürlerinin çevrelediği orta bölüm, iki sütunce ile sınırlandırılmış üstten sivri kemerli bir alınlıkla sonlanan yüzeyden oluşmaktadır. Bu yüzeyin içerisine asıl mihrap hücresi açılmıştır. İki yanda yer alan sütunceler, silindirik gövdeli olarak yapılmıştır. 0.30 m. çapında 2.50 m. yüksekliğinde tutulmuş olup, üzerleri yoğun bir bezeme ile zenginleştirmiştir. Simetrik olarak belirli bir düzende yüzeye dağılan süslemeler, üç sıra halinde tertiplenmiştir. Kapalı ve açık formlardan oluşan tekrarlar kompozisyonu oluşturmakta;bunlar her bir sırada ortaya yakın bir yerdeki gülbezek şeklinde dörtlü yelpaze biçimlerinden gelişerek yüzeye dağılmaktadır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
YAZARIN SON YAZILARI
- 28 Kasım 2022
- 19 Kasım 2022
- 14 Kasım 2022
- 31 Ekim 2022
- 28 Ekim 2022
- 24 Ekim 2022
EŞSİZ ESERLER - 19 Ekim 2022
- 13 Ekim 2022
- 10 Ekim 2022
- 8 Ekim 2022
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ